Rahim Ağzı Kanseri Taraması

Rahim Ağzı Kanseri Taraması

rahim_agzi_kanseri_taramasi
Rahim ağzı (Serviks) kanseri önlenebilir bir hastalıktır. Aşağıda belirtilen programla taramalarını yaptıran kadınlarda kanser %91 önlenebilir. Tıpta kanser olmadan öncü lezyonları tespit edilip gerekli tedavisi yapıldığında kanserin önüne geçilebilen tek hastalıktır. Rahim ağzından alınan Pap smear (servikal smear veya servikal yayma olarak da bilinir) ile ilgili kurallar Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından düzenlenmiş ve 30 yıl boyunca uygulanmıştır. Amerikan Kanser Cemiyeti (ACS) 2012 yılında, Amerikan Obstetrisyenler ve Jinekologlar Kolleji (ACOG) 2016 yılında yeni tarama kılavuzları çıkarmışlardır.

Ayrıca TC Sağlık Bakanlığı da Ulusal Tarama Programı’mızı başlatmıştır.

Bunlara göre taramanın başlangıcı, tarama aralığı, taramanın kesilmesi ve özel durumlarda uygulanacak yöntemler belirlenmiştir. Aşağıda taramayla ilgili sık sorulan sorularınızı (S) ve cevaplarını (C) bulacaksınız.

S: Rahim ağzı kanseri taraması nasıl yapılır?
C: Rahim ağzı kanseri taraması, rahim ağzından alınan Pap smear ile veya rahim ağzından alınan Human Papilloma Virüs (HPV) testi ile yapılır.
HPV testi Pap smear’e göre daha güvenli ve etkilidir.

S: Pap smear veya HPV tetsi alınacak kişinin koşulları nelerdir?
C: En az iki gün cinsel perhizde bulunulmuş (cinsel ilişkiye girilmemiş), vagen yıkanmamış, vajinal tedavi uygulanmamış ve muayene dahil tüm jinekolojik girişimlerin (endoservikal kültür hariç) yapılmamış olması gerekmektedir.

S: Taramaya kaç yaşında başlanmalıdır?
C: Smear taraması başlangıcı 21 yaş olmalıdır. 25 Yaşına kadar HPV testi yapılmamalıdır. Daha önce yapılmamasındaki amaç; HPV enfeksiyonlarındaki kendiliğinden gerilemesinin söz konusu olmasıdır, böylece kendiliğinden gerileyecek kişilerde lüzumsuz tetkik ve tedavi önlenmiş olacaktır.

S: Tarama aralıkları nasıl olmalıdır?
C: Servikal smear tarama aralıklarının 21-29 yaş aralığında 3 yılda bir olması yeterlidir. 30-65 yaş arasında ise Pap smear tek başına yapılıyorsa yine 3 yılda bir, HPV testi ile birlikte yapılıyorsa 5 yılda bir tarama yapılması yeterlidir. HPV testi ile birlikte Pap smear taraması kansere karşı korunmada daha duyarlıdır.
Daha sık aralıklarla tarama rahim ağzı kanserine karşı korunma ihtimalini artırmaz. Tüm ilgili kuruluşlar asla yıllık tarama yapmayın demektedir. Hele 6 ayda bir, üç ayda bir taramanın kesin yeri yoktur.

S: Tarama ne zaman kesilmelidir?
C: Tarama sonlanmasının 65 yaş olması konusunda tüm otoriteler fikir birliğine varmıştır. Daha ileri yaşlarda smear taraması gereksizdir.

S: Rahim alınan kadınlarda tarama yapılmalı mıdır?
C: Myom gibi nedenlerle rahimi alınmış kişilerde (CIN 2 ve CIN 3 varlığı hariç) takipte tarama yapılmasının yeri yoktur.

S: Rahim alınırken rahim ağzı bırakılmışsa ne yapılmalıdır?
C: Rahim ağzının alınmadığı histerektomi ameliyatlı kadınlarda ameliyat olmamış bir kadında uygulanacak olan rehber geçerlidir.
CIN 2 ve CIN 3 nedeniyle rahimi alınmış kişilerde; doktor tarafından görülen üç normal sitoloji ve son 10 yılda anormal/pozitif sitoloji yokluğunda tarama kesilmelidir.

S: Gebelerde tarama yapılabilir mi?
C: Evet yapılabilir. Gebelerde tarama ilk üç ayda yapılmalıdır. İlk üç ayda yapılan smear almanın düşük veya bebek ölümüne yol açmadığı kesindir. Ancak leke tarzı kanama olabilir.

S: Tarama devlette nerede nasıl yaptırılır?
C: Ulusal Tarama Programı KETEM’ler ve Aile Sağlığı Merkezleri’nde başarıyla uygulanmaktadır. 30-65 Yaş arası kadınlarda 5 yılda bir HPV testi ile yapılmaktadır. Bu tarama son derece güvenilir ve Dünya’ca kabul görmüş bir tarama programıdır. Anormal sonuç çıktığında tekrarına kesinlikle gerek yoktur, gereken hemen yapılmalıdır.

Not: Resim National Cancer Institute sayfasından alınmıştır (https://www.cancer.gov/types/cervical/patient/cervical-screening-pdq)